بررسی تعدادی از نماتد های گیاهی - خانه کشاورز

بررسی تعدادی از نماتد های گیاهی

نماتد مرکبات citrus nematode نماتد مرکبات Tylenchulus semipenetrans اولین بار در سال1912 توسط یک بازرس اداره باغبانی کالیفرنیا به نامR.Hdges در یکی از باغات لسآنجلس مشاهده شد. اولین نمونهبرداری در ایران درشیراز انجام شد. نماتد درفسا، جهرم، کازرون، برازجان، اندیمشک، اهواز، آبادان نیزنمونهبرداری شده است.

نماتد مرکبات

citrus nematode

نماتد مرکبات Tylenchulus semipenetrans اولین بار در سال1912 توسط یک بازرس اداره باغبانی کالیفرنیا به نامR.Hdges در یکی از باغات لسآنجلس مشاهده شد. اولین نمونهبرداری در ایران درشیراز انجام شد. نماتد درفسا، جهرم، کازرون، برازجان، اندیمشک، اهواز، آبادان نیزنمونهبرداری شده است.

مرفولوژی و بیولوژی

دارای دو شکل جنسی بوده و مادهها تخم مرغی شکل و درخارج ریشه روی آن قرار میگیرد.نرها باریک میباشند. Bursa دیده نمیشود. مادهها بروی ریشههای فرعی ضخیم که رشدشان متوقف شده ویک لایه از خاک روی آنها را پوشانده است قرار میگیرند.این توده خاک در اثر ترشح مخاطی ریشه باقی میماند و نماتد را در مقابل شکارچیها و دشمنان طبیعی محافظت مینماید.
طول بدن مادهها بین 0.35 تا 0.40میلیمترمتغیر بوده و دارای بدنی کیسهای شکل است،که معمولابه سمت شکم در ناحیه ***** درست در سمت جلو ودر فاصله کوتاهی از دم خم شده است. حفره دفعی خوب رشد یافته ودر جلو ***** قرار گرفته است. Ovary معمولا دارای دو خمیدگی بوده و به ناحیه مری میرسد.
اولین پوست اندازی درون تخم انجام میشود. از مجموع پورهها در حدود26% تبدیل به نماتد نر میشود.مرحله دوم پورگی قبل ازتوده تخم خارج شوند بوجود میآید و طول آنها بین 0.28 تا0.34 میکرون تغییر میکند. مرحله دوم پورگی نرها 48ساعت مرحله سوم 108 ساعت ومرحله چهارم پورگی180 ساعت طول میکشد.معمولا نرها یک هفته پس از تفریخ به سن بلوغ میرسند. درسن چهارم طول بدن به0.26 تا 0.33 میلیمتر میرسد و Testis و Spicule قابل رویت میباشد،اما stylet نامشخص باقی میماند و مری باقی میماند.
مرحله دوم پورگی ماده در حدود 14 روز وقت لازم دارد تا ظاهر شود واز سلولهای ریشه تغذیه نماید و خود را برای پوست اندازی آماده نماید. در این مرحله وقتی خاک مورد مطاله قرارمیگیرد نماتد مشاهده میشود و در صورت نبود گیاه میزبان میتواند به زندگی خود ادامه دهد.
***** بصورت یک شکاف عمیق وحفرهی دفعی خیلی برآمده است. دم نسبتا مخروطی و به سمت پشت برگشته است و به یک نوک کلفت خاتمه مییابد.anus و rectum مشاهده نمیشود.مادههای جوان ومادههای سن چهارم 21 روز بعد از ورود نماتد به داخل ریشه گیاه ظاهر میشوند. پس از یک هفته مادههای جوان به لایه pericycle ریشه نفوذ کرده و در حدودسه چهارم طویلتر میشوند.
برای تکمیل دورهی زندگی از مرحله تخم تا خاتمه دوره بلوغ8-6 هفته طول میکشد. در اثر حمله این نماتد برگها وشاخههای مرکبات زرد شده و محصول کاهش مییابد. تعداد تخمی که یک ماده میگذارد75-100 عدد میباشد. درجه حرارت مناسب برای آلودگی میزبان31-25 میباشد. تحت شرایط خشک لاروها ونرها پس از 9 روز که در آب فرو برده شوند مجددا به زندگی خود ادامه میدهند.

علائم و نشانه های خسارت :

براثر حمله نماتد به ریشه مرکبات،درختان به تدریج روبه زوال میروند. برگها کم پشت وسبز مایل به خاکستری وکدر میشوند. سرشاخهها خشک شده میوهها کوچک و کم بوده و اغلب میریزند.ریشههارشد طبیعی نداشته، ضخیم به نظر میرسند. و یک لایه خاک روی آنها فرا گرفته است که به آسانی شسته نمی شود. این علائم موید آن است که نماتد ریشه مرکبات را آلوده کرده است. هیچگونه تورم یا گال روی ریشهها دیده نمیشود. ولی ریشههای آلوده کلفتر هستند.
نرهای بالغ نماتد مرکبات انگل نبوده وتغذیه و خسارت به مادهها ولاروهای نر وماده محدود میشود.تغذیه لاروها بطور پارازیت خارجی روی بافتهای پوست است. مادههای جوان از ناحیه سر تا گردن در پوست فرورفته است. سرآنها داخل حفرهای که دریک ناحیه گیاهی ساخته شده به اطراف حرکت میکند. تغذیه از6-10 سلول مجاور این حفره که بنام یاختههای پرستار معروفند صورت میگیرد. درگیاهان مقاوم پس ازنفوذ لاروها به یاختههای پوستی این سلولها نکروز شده و درنتیجه تغذیه صورت نگرفته و نماتد از بین میرود. درشیره گیاهان مقاوم و غیر میزبان مواد مسموم کننده نماتد نیزدیده شده است. معمولا تاوقتی که جمعیت نماتد روی ریشه درخت به حد نصاب (40000 لارو ) نرسد درخت کاملاً از بین نمیرود. ازطرفی نشانههای بیماری روی اندامهای فوقانی 3-5 سال بعد از آلودگی ریشه ظاهر نخواهد شد. وسرانجام براثر فساد ریشه و عدم جریان شیره گیاهی به بالای درخت از بین خواهد رفت.

کنترل :

1- شناسایی باغهای آلوده و جلوگیری از انتقال خاک و نهال آلوده
2- استفاده از پایه های مقاوم از جمله نارنج سه برگ
3- فومیگاسیون خاک به صورت موضعی
4 - سم دایتراپکس SL100% قبل از کشت، ضدعفونی خاک

توصیه ها:

این سم دارای گیاه سوزی شدید میباشد و در ضد غفونی خاک کاربرد دارد. برای جلوگیری از گسترش بیشتر نماتد مرکبات باید اقداماتی در جهت تهیه نهالهای سالم و جلوگیری از کاشتن نهالهای آلوده انجام گیرد. استفاده از پایههای مقاوم از قبیل نارنج سه برگی نیز موثر است. برای ضد عفونی از متیل بروماید نیز استفاده میشود. اینکار بوسیله اپلیکاتور و در زیر پوشش پلاستیکی انجام میشود.

نماتد گالی گندم

seed gall nematode

نماتد گالی گندم Anguina tritici، اولین نماتدی است که به عنوان انگل در غلات شناخته شده است. این نماتد علاوه بر گندم،ممکن است چاودار، تریتیکاله و دیگر گونههای مشابه را نیز مورد حمله قرار دهد. نماتد گالی در خاور میانه و خاور دور خسارت زیادی به مزارع گندم میزند.

علائم:

در مراحل اولیه رشد گیاه،علائم به صورت چروکیدگی برگها ظاهر میشود. در مراحل رشد نهایی گیاه ،گالها در داخل اندامهای گل،شکل گرفته، جایگزیندانه میشوند. دانههای آلوده تقریباً شبیه دانههای سالم هستند؛ ولی رنگ آنها کمی تیرهتر واندازه آنها کمی کوچکتراز دانههای سالم است و بسیارسختترند. در هر گال تعداد بسیار زیادی پوره نماتد وجود دارد. وجود گالها به صورت مخلوط با بذر سالم، باعث انتشار نماتد میشود.

مناسبترین روشهای کنترل:

1- تناوب زراعی
2- استفاده از ارقام مقاوم
3- استفاده از بذر سالم و عاری از گال نماتد( بهترین روش پیشگیری )

نماتـــــــــد کیستی توتون

Tobacco cyst nematode

گونه Globodera tabacum و یا G. solanacearum که در توتون باعث کوتولگی بوته، توقف رشد ریشه و تشکیل کیستهای سفید تا قهوه ای ریشه می شود.

نماتد مولد غده ریشه

Meloidogyne naasi

نماتد Meloidogyne naasi دامنه میزبانی وسیعی دارد. آلودگی از طریق گرهها یا گالهای کوچکی که روی ریشه ایجاد میشود،قابل تشخیص است. نوک ریشههای آلوده دچار پیچ خوردگی میشود. در برخی موارد انشعاب شدید ریشهها دیده میشود. نماتداغلب در بهار یا اوایل تابستان گیاه را مورد حمله قرار میدهد. باعث ایجاد غده یا گال روی ریشهها میشود. در داخل هر غده یک یا چند نماتد ماده وجود دارد.

نماتدهای مولد زخم ریشه غلات

نماتدهای Pratylenchus thornei و P. Neglectus و نماتد دیگری به نام Paratylenchoides ritteri در استانهای مازندران، گلستان، آذربایجان شرقی، کرمانشاه، ایلام، لرستان، خوزستان،گیلان انتشار دارد و به ریشه غلات خسارت میزند.

 

منبع: مجله اینترنتی رویان


تصاویر این صفحه
تنظیمات

مطالب مرتبط


    این پرونده را به اشتراک بگزارید :

    Facebook Twitter Google Digg Reddit LinkedIn StumbleUpon Email

    یادداشت کاربران

    درج یک یادداشت :

    نام کاربری :
    پست الکترونیکی :
    وب :
    یادداشت :
    کد امنیتی :
    8 + 2 = ?
    تمامی حقوق این سایت متعلق به خانه کشاورز می باشد .
    طراحی سایت در : طراحی سایت